เทปพันสายไฟ เลือกยังไง มีกี่ชนิด พันยังไงให้ถูกวิธี

เทปพันสายไฟที่ใช้กันทั่วไปคือเทปพีวีซีที่มีกาวด้านเดียว ใช้หุ้มฉนวนและเก็บงานจุดต่อสายไฟแรงดันต่ำ เวลาเลือกให้ดูว่าเป็นเทปฉนวนไฟฟ้าจริง ยืดหยุ่นและกาวเหนียวพอ ทนอุณหภูมิตามที่ผู้ผลิตระบุ และเลือกสีให้ตรงกับรหัสสีของสายไฟ
บทความนี้อธิบายชนิดของเทปพันสายไฟ วิธีเลือก รหัสสีสายไฟที่ใช้คู่กับสีเทป วิธีพันให้ถูกต้อง และงานที่ไม่ควรใช้เทปแก้ปัญหา ดูรายการที่มีได้ที่หมวด เทปพันสายไฟ
เทปพันสายไฟคืออะไร
เทปพันสายไฟคือเทปที่ทำจากวัสดุเป็นฉนวนไฟฟ้า ใช้พันหุ้มจุดที่ตัวนำไฟฟ้าเปลือยหลังการต่อสาย ช่วยกันไม่ให้ตัวนำไปแตะกันจนลัดวงจร และกันไม่ให้คนสัมผัสโดนส่วนที่มีไฟ นอกจากนี้ยังใช้มัดรวมสาย และทำสัญลักษณ์สีบนสายเพื่อแยกเฟสหรือแยกวงจร
เทปพันสายไฟต่างจากเทปใสหรือเทปผ้าทั่วไปตรงที่เนื้อเทปเป็นฉนวนไฟฟ้า ยืดตัวได้ แนบกับสายแน่น และทนความร้อนได้ในระดับหนึ่ง จึงห้ามใช้เทปชนิดอื่นแทนเด็ดขาด
เทปพันสายไฟมีกี่ชนิด
ชนิด | ลักษณะ | งานที่เหมาะ |
|---|---|---|
เทปพีวีซี (PVC Electrical Tape) | บาง ยืดหยุ่น มีกาวด้านเดียว มีหลายสี | หุ้มจุดต่อสายแรงดันต่ำ มัดรวมสาย ทำสัญลักษณ์สี |
เทปยางละลาย (Self-amalgamating Tape) | ไม่มีกาว เมื่อดึงยืดแล้วพันทับ เนื้อยางจะประสานเป็นชั้นเดียว | จุดต่อที่ต้องกันน้ำและความชื้น มักพันทับด้วยเทปพีวีซีอีกชั้น |
เทปผ้า (Cloth Tape) | เนื้อผ้า ทนการเสียดสี | มัดรวมสายในชุดสายไฟรถยนต์และเครื่องจักร |
เทปทนความร้อนสูง | วัสดุพิเศษ เช่น ใยแก้วหรือซิลิโคน | จุดที่มีความร้อนสูงกว่าเทปพีวีซีรับได้ ตามที่ผู้ผลิตกำหนด |
งานไฟฟ้าในบ้านและงานช่างทั่วไปส่วนใหญ่ใช้เทปพีวีซี ส่วนเทปชนิดอื่นเป็นงานเฉพาะ ถ้าหน้างานต้องการให้ระบุงานกับทีมงานเพื่อเช็กรุ่นที่เหมาะ
วิธีเลือกเทปพันสายไฟ
ระบุว่าเป็นเทปฉนวนไฟฟ้า: ดูบนม้วนหรือกล่องว่าเป็นเทปสำหรับงานไฟฟ้า และระบุแรงดันหรือมาตรฐานที่รองรับ
ยืดหยุ่นและกาวเหนียวพอ: เทปที่ดีดึงยืดได้โดยไม่ขาดง่าย และพันแล้วไม่คลายตัวเมื่อเวลาผ่านไป
ทนอุณหภูมิ: ดูอุณหภูมิใช้งานที่ผู้ผลิตระบุ งานในตู้ไฟหรือใกล้อุปกรณ์ที่ร้อนต้องใช้เทปที่ทนความร้อนได้มากพอ
ภายนอกอาคาร: จุดที่โดนแดดและฝนควรใช้เทปที่ทนแสงแดดและความชื้น หรือพันเทปยางละลายก่อนแล้วทับด้วยเทปพีวีซี
สีของเทป: เลือกให้ตรงกับรหัสสีของสายไฟ เพื่อให้ช่างที่มาทำงานต่อดูออกว่าเส้นไหนเป็นเส้นไหน
รหัสสีสายไฟ ใช้คู่กับสีเทปอย่างไร
สายไฟตามมาตรฐานปัจจุบันของไทยใช้รหัสสีที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เมื่อต้องทำสัญลักษณ์บนสายที่สีไม่ตรง เช่น สายเส้นเดียวกันที่ใช้เป็นเฟส ให้ใช้เทปสีพันไว้ที่ปลายสาย
ระบบไฟ | สายเส้น | สีฉนวนสาย |
|---|---|---|
1 เฟส | สายเฟส (L) | น้ำตาล |
1 เฟส | สายนิวทรัล (N) | ฟ้า |
1 และ 3 เฟส | สายดิน (G / PE) | เขียวแถบเหลือง |
3 เฟส | เฟส L1 / L2 / L3 | น้ำตาล / ดำ / เทา |
3 เฟส | สายนิวทรัล (N) | ฟ้า |
อาคารเก่าอาจใช้สีสายแบบเดิมที่ต่างจากตารางนี้ ก่อนต่อสายหรือแก้ไขวงจร ให้ช่างวัดแรงดันยืนยันทุกครั้ง ไม่ควรเชื่อสีสายหรือสีเทปเพียงอย่างเดียว
วิธีพันเทปพันสายไฟให้ถูกต้อง
ตัดไฟก่อน: ปิดเบรกเกอร์วงจรนั้นและวัดยืนยันว่าไม่มีไฟ
ต่อสายให้แน่นก่อนพัน: จุดต่อต้องแน่นด้วยวิธีที่ถูกต้อง เช่น ใช้ขั้วต่อสายหรือวายนัท เทปมีหน้าที่หุ้มฉนวน ไม่ได้ช่วยยึดสาย
เริ่มพันบนฉนวนเดิม: เริ่มพันจากบนฉนวนเดิมของสายเลยเข้าไปเล็กน้อย แล้วพันผ่านจุดต่อไปจนถึงฉนวนอีกฝั่ง
ดึงยืดเล็กน้อยและทับครึ่งหน้าเทป: ดึงเทปให้ตึงพอประมาณ พันแต่ละรอบให้ทับรอบก่อนประมาณครึ่งหนึ่งของหน้ากว้างเทป
พันอย่างน้อย 2 ชั้น: พันไปแล้วพันย้อนกลับ ให้หนาพอและไม่มีช่องว่าง
รอบสุดท้ายไม่ดึงยืด: รอบปิดท้ายให้ปล่อยเทปตามธรรมชาติแล้วตัด จะช่วยไม่ให้ปลายเทปดีดคลายตัว
งานที่ไม่ควรใช้เทปพันสายไฟแก้ปัญหา
สายที่ฉนวนแตกยาว กรอบ หรือมีรอยไหม้: เป็นสัญญาณว่าสายร้อนเกินหรือเสื่อมสภาพ ต้องเปลี่ยนสายไฟใหม่ ไม่ใช่พันเทปทับ
ต่อสายกลางทางแล้วฝังในผนังหรือฝ้าโดยไม่มีกล่อง: จุดต่อควรอยู่ในกล่องต่อสายที่เปิดตรวจได้
ต่อสายฝังดินหรือแช่น้ำ: ต้องใช้ชุดต่อสายหรือวิธีที่ออกแบบมาสำหรับงานใต้ดินโดยเฉพาะ
ต่อสายแรงสูง: เป็นงานเฉพาะของผู้ชำนาญการ ใช้อุปกรณ์ต่อสายเฉพาะทาง
งานต่อสายในตู้ไฟ เดินสายใหม่ หรือแก้ไขวงจร ควรให้ช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตเป็นผู้ทำ เทปพันสายไฟเป็นแค่อุปกรณ์เก็บงาน ไม่ได้ทำให้งานต่อสายที่ผิดวิธีกลายเป็นงานที่ปลอดภัย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเวลาใช้เทปพันสายไฟ
พันบนสายที่เปียกหรือมีคราบน้ำมัน: กาวจะไม่ติดแน่น เทปคลายตัวเร็ว ควรเช็ดสายให้แห้งและสะอาดก่อนพัน
พันบางเกินไป: พันรอบเดียวหรือพันห่าง ๆ ทำให้มีช่องที่ตัวนำโผล่ออกมา
ใช้เทปแทนขั้วต่อสาย: บิดสายพอหลวม ๆ แล้วพันเทป จุดต่อจะร้อนและเสื่อมเร็ว
ใช้เทปเก่าที่เก็บไว้นาน: เทปที่โดนความร้อนหรือเก็บนานจนกาวเยิ้มหรือแห้งจะยึดไม่อยู่
พันทับจุดที่ร้อนผิดปกติ: จุดต่อที่ร้อนต้องหาสาเหตุ เช่น ขั้วหลวมหรือสายเล็กเกินโหลด ไม่ใช่พันเทปเพิ่ม
ความกว้างและความยาวม้วนเทป
เทปพันสายไฟพีวีซีที่ใช้ทั่วไปมีหน้ากว้างประมาณ 3/4 นิ้ว (ราว 19 มม.) ซึ่งพันสายขนาดที่ใช้ในบ้านได้สะดวก ส่วนความยาวต่อม้วนแตกต่างตามรุ่นและผู้ผลิต งานที่ต้องพันเยอะ เช่น งานเดินสายทั้งอาคาร ควรประเมินจำนวนม้วนเผื่อไว้ เพราะต้องใช้หลายสีแยกตามสายด้วย
เก็บรักษาเทปพันสายไฟอย่างไร
เก็บม้วนเทปในที่ร่ม แห้ง และไม่ร้อน ไม่วางทิ้งไว้บนหลังคารถหรือในรถที่จอดตากแดด เพราะความร้อนทำให้กาวเยิ้มและเนื้อเทปเสียรูป ควรเก็บในถุงหรือกล่องเพื่อกันฝุ่นเกาะขอบม้วน ซึ่งทำให้กาวติดสายได้ไม่เต็มที่
เทปพันสายไฟที่มีในหมวดของ Hiachet
หมวด เทปพันสายไฟ มีเทปพันสายไฟ YA ของ Yazaki ให้เลือก 3 สี คือ สีดำ สีขาว และสีแดง สีดำใช้เก็บงานทั่วไป ส่วนสีขาวและสีแดงใช้ทำสัญลักษณ์แยกสายหรือแยกวงจรได้ ถ้าต้องการสีอื่นหรือจำนวนมากสำหรับงานโครงการ สอบถามทีมงานได้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเทปพันสายไฟ
เทปพันสายไฟเลือกยังไง
ให้เลือกเทปที่ระบุว่าเป็นเทปฉนวนไฟฟ้า ยืดหยุ่นและกาวเหนียว ทนอุณหภูมิตามงาน และเลือกสีให้ตรงกับรหัสสีของสายไฟ งานภายนอกควรใช้รุ่นที่ทนแดดและความชื้น
ใช้เทปใสหรือเทปผ้าแทนเทปพันสายไฟได้ไหม
ไม่ได้ เพราะเทปทั่วไปไม่ได้ผลิตมาเป็นฉนวนไฟฟ้า ไม่ทนความร้อน และกาวเสื่อมเร็ว อาจทำให้ไฟรั่วหรือลัดวงจรได้
พันเทปพันสายไฟกี่ชั้นดี
ควรพันอย่างน้อย 2 ชั้น โดยแต่ละรอบทับรอบก่อนประมาณครึ่งหน้ากว้างเทป และเริ่มพันจากบนฉนวนเดิมของสายเลยเข้าไปเล็กน้อย
เทปพันสายไฟสีต่างกันใช้ต่างกันไหม
คุณสมบัติเป็นฉนวนเหมือนกัน แต่สีใช้ทำสัญลักษณ์แยกสาย เช่น แยกสายเฟส นิวทรัล หรือแยกวงจร ควรใช้สีให้ตรงกับรหัสสีสายไฟ
สายไฟฉนวนแตกพันเทปได้ไหม
รอยถลอกเล็ก ๆ ในจุดที่ไม่ร้อนพันเทปเก็บได้ แต่ถ้าฉนวนแตกยาว กรอบ หรือมีรอยไหม้ ต้องเปลี่ยนสายใหม่ และให้ช่างไฟตรวจหาสาเหตุที่สายร้อน
เทปพันสายไฟใช้กับงานภายนอกได้ไหม
ได้ถ้าเป็นรุ่นที่ทนแดดและความชื้น จุดต่อสายภายนอกควรอยู่ในกล่องกันน้ำ และอาจพันเทปยางละลายก่อนแล้วทับด้วยเทปพีวีซี
ขอราคาเทปพันสายไฟ
ส่งสี จำนวนม้วน และงานที่จะใช้ มาทาง LINE @hiachet หรือโทร 02-106-9747 ราคาขึ้นกับรุ่นและจำนวนที่สั่ง ทีมงานส่งใบเสนอราคาให้ และช่วยจัดรายการพร้อมอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่นในใบเดียวกันได้ ดูรายการที่มีได้ที่หมวด เทปพันสายไฟ Yazaki
- เทปพันสายไฟ
- เทปฉนวน
- เทปพีวีซี
- สายไฟ
- Yazaki
แชร์บทความนี้