ขนาดท่อ PE เกษตร 16–63 มม. เทียบหุน นิ้ว และเลือกให้พอกับจำนวนหัวจ่าย
คำตอบสั้น: ท่อ PE เกษตรเรียกขนาดเป็นมิลลิเมตรตามเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก ขนาดที่ใช้บ่อยคือ 16, 20, 25, 32, 40, 50 และ 63 มม. ที่ตลาดเรียก "ท่อ PE 4 หุน" มักหมายถึง 16 หรือ 20 มม. ส่วน "ท่อ PE 2 นิ้ว" คือ 63 มม. การเลือกขนาดให้ดูจากปริมาณน้ำรวมของหัวจ่ายที่เปิดพร้อมกัน ไม่ใช่ดูจากขนาดเกลียวหัวสปริงเกอร์
บทความนี้เน้นเรื่อง "ขนาด" อย่างเดียว ถ้ายังไม่รู้จักท่อ PE หรืออยากรู้ว่าต่างจาก PVC อย่างไร อ่าน รู้จักท่อ PE และ วิธีเลือกซื้อท่อ PE ฉบับมือใหม่ ก่อน
ตารางขนาดท่อ PE เกษตร เทียบหุน นิ้ว
| ขนาดท่อ PE (มม.) | ชื่อที่ตลาดมักเรียก | ใช้เป็น | แรงดันที่มีในแคตตาล็อกผู้ผลิต | ความยาวม้วนที่มี |
|---|---|---|---|---|
| 16 มม. | 4 หุน (1/2 นิ้ว) | ท่อแยก/ท่อย่อย ต่อหัวมินิสปริงเกอร์ น้ำหยด | 3.2 บาร์ (คาดขาว) · 4 บาร์ (คาดส้ม) | 100, 200 ม. |
| 20 มม. | 4 หุน (1/2 นิ้ว) บางร้านเรียก 6 หุน | ท่อย่อยในแปลง ท่อแยกสายยาว | 3.2 บาร์ · 4 บาร์ | 100, 200 ม. |
| 25 มม. | 6 หุน (3/4 นิ้ว) บางร้านเรียก 1 นิ้ว | ท่อรองประธาน แปลงขนาดกลาง | 3.2 บาร์ · 4 บาร์ | 20, 100, 200 ม. |
| 32 มม. | 1 นิ้ว | ท่อรองประธาน/ท่อเมนสวนเล็ก | 4 บาร์ · 6.3 บาร์ | 100, 200 ม. |
| 40 มม. | 1 1/4 นิ้ว (1 นิ้ว 2 หุน) | ท่อเมน | PN6.3 (6.3 บาร์) | 50 ม. |
| 50 มม. | 1 1/2 นิ้ว (1 นิ้วครึ่ง) | ท่อเมน | PN6.3 | 50 ม. |
| 63 มม. | 2 นิ้ว | ท่อเมนสวนขนาดใหญ่ ท่อออกจากปั๊ม | PN6.3 | 50 ม. |
แรงดันและความยาวเป็นค่าจากแคตตาล็อกผู้ผลิต (กนกโปรดักส์ ยี่ห้อไชโย) ส่วนชื่อหุน/นิ้วเป็นชื่อเรียกโดยประมาณ เพราะท่อ PE วัดขนาดภายนอกเป็นมิลลิเมตร จึงไม่ตรงกับระบบนิ้วแบบท่อเกลียวพอดี เวลาสั่งซื้อให้ระบุเป็นมิลลิเมตรเสมอ และเช็กกับขนาดข้อต่อที่จะใช้
ท่อ PE 4 หุน คือกี่มิล
ส่วนใหญ่หมายถึง 16 มม. หรือ 20 มม. ซึ่งใช้กับข้อต่อแปลง PVC 4 หุน (1/2 นิ้ว) ได้ ถ้าใช้เป็นท่อย่อยเสียบมินิสปริงเกอร์หรือหัวน้ำหยด 16 มม. ก็พอสำหรับสายสั้น ถ้าสายยาวหรือมีหัวมาก ขยับเป็น 20 มม. เพื่อให้หัวปลายสายยังมีแรง
ท่อ PE 2 นิ้ว คือกี่มิล
ท่อ PE 2 นิ้ว คือ 63 มม. นิยมใช้เป็นท่อเมนออกจากปั๊มในสวนขนาดใหญ่ หรือเมื่อต้องเปิดหัวจ่ายพร้อมกันจำนวนมาก ส่วน 1 นิ้วคือ 32 มม. และ 6 หุนคือ 25 มม. (บางร้านเรียก 20 มม. ว่า 6 หุน ควรถามเป็นมิลลิเมตร)
คาดขาว กับ คาดส้ม ต่างกันอย่างไร
เส้นคาดสีบอกชนิดเนื้อท่อและแรงดันที่รับได้ ตามข้อมูลผู้ผลิต
- คาดขาว (LDPE) นิ่ม โค้งงอง่าย ทนแรงดัน 3.2 บาร์ เหมาะเป็นท่อย่อยและท่อรองประธาน
- คาดส้ม (HDPE) แข็งกว่า ทนแรงดัน 4 บาร์ และมีรุ่น 6.3 บาร์ เหมาะเป็นท่อเมนหรือช่วงที่แรงดันสูง เช่น ใกล้ปั๊ม
- ท่อทั้งสองแบบเป็นสีดำทึบแสง ช่วยลดตะไคร่ในท่อ และมีสารกัน UV (ข้อมูลผู้ผลิต)
หลักง่าย ๆ: ช่วงท่อที่อยู่ใกล้ปั๊มรับแรงดันสูงกว่าช่วงปลายสาย ถ้าปั๊มให้แรงดันเกินค่าที่ท่อรับได้ ให้ใช้ท่อคาดส้มหรือ PN สูงกว่าในช่วงนั้น
เลือกขนาดท่อ PE ให้พอกับจำนวนหัวจ่ายยังไง
ใช้ 3 ขั้นตอนนี้
- หาปริมาณน้ำรวม = จำนวนหัวที่เปิดพร้อมกัน × ปริมาณน้ำต่อหัว (ลิตร/ชั่วโมง) ดูค่าปริมาณน้ำในหน้าสินค้าแต่ละรุ่น เช่น มินิสปริงเกอร์ใบ D ให้น้ำ 60–120 ลิตร/ชั่วโมง สปริงเกอร์ใบสแตนเลส 550–950 ลิตร/ชั่วโมง (ค่าจากแคตตาล็อกผู้ผลิต)
- เทียบกับตารางด้านล่าง เลือกขนาดท่อที่รับปริมาณน้ำรวมได้
- เผื่อความยาว ถ้าท่อยาวมากหรือพื้นที่ลาดชัน ให้ขยับขึ้น 1 ขนาด หรือแบ่งโซนให้เปิดทีละส่วน
ตารางนี้เป็น ค่าประมาณสำหรับวางแผน คิดที่ความเร็วน้ำในท่อราว 1.5 เมตร/วินาที (ค่าที่นิยมใช้ออกแบบท่อส่งน้ำ) และใช้เส้นผ่านศูนย์กลางภายในโดยประมาณ ผลจริงขึ้นกับความหนาท่อ ความยาว และแรงดันปั๊ม
| ขนาดท่อ PE | น้ำที่ส่งได้โดยประมาณ (ลิตร/ชั่วโมง) | มินิสปริงเกอร์ 120 ลิตร/ชม. ได้ราว | สปริงเกอร์ 800 ลิตร/ชม. ได้ราว |
|---|---|---|---|
| 16 มม. | 780 | 6 หัว | 1 หัว |
| 20 มม. | 1,200 | 10 หัว | 1 หัว |
| 25 มม. | 1,900 | 15 หัว | 2 หัว |
| 32 มม. | 3,100 | 25 หัว | 3 หัว |
| 40 มม. | 4,900 | 40 หัว | 6 หัว |
| 50 มม. | 7,700 | 60 หัว | 9 หัว |
| 63 มม. | 12,000 | 100 หัว | 15 หัว |
ตัวอย่าง: แปลงหนึ่งมี 40 ต้น ต้นละ 1 มินิสปริงเกอร์ 120 ลิตร/ชั่วโมง ปริมาณน้ำรวม 4,800 ลิตร/ชั่วโมง ท่อเมนควรเป็น 40 มม. ขึ้นไป ส่วนท่อย่อยที่แยกเข้าแถวละ 8 ต้น (960 ลิตร/ชั่วโมง) ใช้ 20 มม. ได้
ท่อเมน ท่อรอง ท่อย่อย ต้องต่างขนาดกันไหม
ควรต่างกัน ท่อเมนรับน้ำของทุกหัวในโซนจึงต้องใหญ่ ท่อรองรับเฉพาะแถวที่แยกออกไป ท่อย่อยรับไม่กี่หัวจึงเล็กได้ การลดขนาดเป็นขั้นช่วยให้น้ำไปถึงปลายสายพอ ๆ กับต้นสาย และไม่เปลืองท่อใหญ่เกินจำเป็น ใช้ ข้อต่อ PE เกษตร แบบสามทางลดหรือสี่ทางลดเปลี่ยนขนาด
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเวลาเลือกขนาดท่อ PE
- เลือกตามขนาดเกลียวหัวสปริงเกอร์ เกลียว 4 หุนบอกแค่ขนาดข้อต่อ ไม่ได้บอกว่าท่อเมนต้องใหญ่แค่ไหน
- ใช้ท่อเล็กยาวเกินไป หัวปลายสายจะเบาหรือไม่หมุน ทางแก้คือขยายท่อเมนหรือแบ่งโซน
- สั่งเป็นหุนแต่ได้คนละขนาด สั่งเป็นมิลลิเมตรทุกครั้ง
- ลืมเทียบแรงดันปั๊มกับค่าที่ท่อรับได้ ช่วงใกล้ปั๊มควรใช้ท่อคาดส้มหรือ PN6.3
สรุปเลือกแบบไหน
- ท่อย่อยเสียบมินิสปริงเกอร์/น้ำหยด สายสั้น → 16 มม. คาดขาว
- ท่อย่อยสายยาว หรือหัวต่อแถวเยอะ → 20 มม.
- ท่อรองประธาน แปลงขนาดกลาง → 25–32 มม.
- ท่อเมนสวน 1 ไร่ขึ้นไป → 40–63 มม. คาดส้ม/PN6.3 ตามปริมาณน้ำรวม
- ไม่แน่ใจ → คำนวณปริมาณน้ำรวมก่อน แล้วเทียบตาราง
ดูท่อทุกแบบใน ท่อ PE เกษตร ส่งจำนวนต้น ระยะปลูก และรุ่นหัวที่ใช้มาทาง LINE @hiachet ทีมงานเฮียเชษฐช่วยไล่ขนาดท่อเมน ท่อย่อย และข้อต่อให้ในใบเสนอราคาเดียว
คำถามที่พบบ่อย
ท่อ PE 20 มม. เท่ากับกี่หุน
ส่วนใหญ่เรียก 4 หุน (1/2 นิ้ว) แต่บางร้านเรียก 6 หุน เพราะท่อ PE วัดเป็นมิลลิเมตร ไม่ตรงกับระบบหุนพอดี ควรสั่งเป็นมิลลิเมตรและเช็กกับข้อต่อ
ท่อ PE 1 นิ้ว คือกี่มิล
ท่อ PE 1 นิ้วคือ 32 มม. ใช้เป็นท่อรองประธานหรือท่อเมนของสวนขนาดเล็ก รับมินิสปริงเกอร์ 120 ลิตร/ชั่วโมงได้ราว 25 หัวต่อโซน (ค่าประมาณ)
ค่า PN ของท่อ PE หมายถึงอะไร
PN คือแรงดันใช้งานที่ท่อรับได้ หน่วยเป็นบาร์ เช่น PN6.3 คือรับได้ 6.3 บาร์ ตัวเลขยิ่งสูงยิ่งรับแรงดันได้มาก รายละเอียดเพิ่มเติมดูใน วิธีเลือกซื้อท่อ PE ฉบับมือใหม่
ท่อ PE เกษตรต่อกับท่อ PVC ได้ไหม
ได้ ใช้ข้อต่อแปลง PVC-PE ซึ่งมีทั้งแบบสวมทับท่อ PVC 4–6 หุน และแบบใส่ในอุปกรณ์ PVC ดูได้ใน ข้อต่อ PE เกษตร
ท่อ PE 1 ม้วนยาวเท่าไร
ขึ้นกับขนาด ตามแคตตาล็อกผู้ผลิต 16–32 มม. มีม้วน 100 และ 200 เมตร (25 มม. คาดขาวมีม้วน 20 เมตรด้วย) ส่วน 40, 50 และ 63 มม. เป็นม้วน 50 เมตร
- ขนาดท่อ pe
- ท่อ pe 4 หุน
- ท่อ pe 2 นิ้ว
- ท่อ pe 1 นิ้ว
- ท่อ pe 6 หุน
แชร์บทความนี้
