เช็ควาล์ว สวิงเช็ควาล์ว ทำงานยังไง ติดตั้งตรงไหน ต่างจากสปริงเช็คยังไง

เช็ควาล์วคือวาล์วกันน้ำไหลย้อน ยอมให้น้ำไหลทางเดียวตามลูกศรบนตัววาล์ว และปิดเองเมื่อน้ำหยุดไหลหรือเริ่มไหลกลับ ส่วนสวิงเช็ควาล์วทำงานด้วยลิ้นที่แกว่งเปิดเมื่อแรงดันน้ำดัน และตกกลับมาปิดบ่าวาล์วด้วยน้ำหนักลิ้นร่วมกับแรงดันน้ำที่ย้อนกลับ

บทความนี้อธิบายหลักการทำงานของเช็ควาล์ว ความต่างของสวิงเช็ควาล์ว สปริงเช็ควาล์ว และฟุตวาล์ว ตำแหน่งที่ควรติดตั้ง วิธีติดให้ถูกทิศ และอาการเสียที่พบบ่อย ดูรุ่นที่มีได้ที่หมวด สวิงเช็ควาล์ว

เช็ควาล์วทำหน้าที่อะไร

ในระบบประปา น้ำมีโอกาสไหลย้อนได้หลายกรณี เช่น ตอนปั๊มน้ำหยุด น้ำในท่อด้านบนจะไหลกลับลงมาหาปั๊ม หรือน้ำจากถังเก็บน้ำไหลย้อนกลับเข้าท่อประปา เช็ควาล์วทำหน้าที่ปิดกั้นไม่ให้เกิดเหตุการณ์เหล่านี้

• กันน้ำในท่อไหลย้อนกลับเข้าปั๊ม ทำให้ปั๊มไม่ต้องดูดน้ำใหม่ทุกครั้งที่เริ่มทำงาน

• รักษาแรงดันในท่อด้านจ่าย ปั๊มอัตโนมัติจึงไม่ตัดต่อถี่เกินไป

• ลดแรงกระแทกของน้ำที่ไหลย้อนไปกระแทกตัวปั๊มและอุปกรณ์

• กันน้ำจากถังหรือระบบอื่นไหลปนกลับเข้าท่อประปาหลัก

สวิงเช็ควาล์วทำงานอย่างไร

ภายในสวิงเช็ควาล์วมีลิ้นวาล์วเป็นแผ่นกลมยึดกับสลักด้านบน เมื่อน้ำไหลตามทิศลูกศร แรงดันน้ำจะดันลิ้นให้แกว่งขึ้นเปิดทาง เมื่อน้ำหยุดไหล ลิ้นจะตกกลับลงมาด้วยน้ำหนักของตัวเอง และถ้าน้ำเริ่มไหลย้อน แรงดันจะกดลิ้นให้แนบบ่าวาล์วแน่นขึ้น

เพราะลิ้นเปิดปิดด้วยการแกว่งและน้ำหนักของลิ้นเอง สวิงเช็ควาล์วจึงมีความต้านทานการไหลต่ำ น้ำไหลผ่านได้คล่อง แต่ต้องติดตั้งให้ถูกแนว ลิ้นจึงจะตกกลับมาปิดได้

เช็ควาล์วมีกี่แบบ ต่างกันอย่างไร

สรุปง่าย ๆ คือ ท่อแนวนอนที่ต้องการให้น้ำไหลผ่านได้คล่องเลือกสวิงเช็ควาล์ว ท่อแนวตั้งหรือจุดที่มีปัญหาเสียงน้ำกระแทกเลือกสปริงเช็ควาล์ว ส่วนปลายท่อดูดในบ่อใช้ฟุตวาล์ว

สวิงเช็ควาล์ว SANWA ที่มีในหมวด

หมวด สวิงเช็ควาล์ว ของ Hiachet มีสวิงเช็ควาล์ว SANWA ขนาด 1/2 ถึง 4 นิ้ว ข้อมูลจากผู้ผลิตสรุปได้ดังนี้

ติดตั้งสวิงเช็ควาล์วตรงไหน และติดอย่างไร

• ตำแหน่งที่พบบ่อย: ท่อจ่ายด้านขาออกของปั๊มน้ำ ท่อจ่ายจากถังเก็บน้ำ และท่อที่ต่อรวมจากหลายแหล่งน้ำ

• ติดตามทิศลูกศร: ลูกศรบนตัววาล์วต้องชี้ไปทางเดียวกับทิศที่น้ำต้องไหล ถ้าติดกลับด้าน น้ำจะไหลไม่ได้เลย

• ติดแนวนอนและฝาด้านบนหงายขึ้น: สวิงเช็ควาล์วที่ผู้ผลิตกำหนดให้ติดแนวนอน ถ้าติดแนวตั้งหรือเอียง ลิ้นอาจตกกลับมาปิดไม่สนิท

• ขนาดเท่าท่อ: เลือกขนาดวาล์วเท่ากับขนาดท่อที่ติดตั้ง ไม่ควรลดขนาดเพราะจะทำให้น้ำไหลได้น้อยลง

• เว้นระยะจากข้องอและปั๊ม: ไม่ควรติดชิดข้องอหรือปากปั๊มเกินไป เพราะน้ำที่ปั่นป่วนทำให้ลิ้นสั่นและสึกเร็ว

• ติดบอลวาล์วคู่กัน: ใส่บอลวาล์วไว้ด้านหน้าหรือด้านหลัง เพื่อปิดน้ำตอนถอดล้างหรือเปลี่ยนเช็ควาล์ว

• พันเกลียวให้ถูกวิธี: พันเทปพันเกลียวตามทิศเกลียว และไม่ให้เทปยื่นเข้าไปในตัววาล์ว

เลือกวัสดุเช็ควาล์วให้เข้ากับระบบท่อ

เช็ควาล์วเกลียวที่ต่อกับท่อพีวีซีต้องใช้ข้อต่อเกลียวที่เหมาะกับวัสดุ และไม่ขันแน่นจนข้อต่อพีวีซีร้าว ระบบที่ต้องผ่านการตรวจตามแบบ เช่น ระบบดับเพลิง ให้ใช้วาล์วตามที่ผู้ออกแบบกำหนดเท่านั้น

อาการเสียของเช็ควาล์วที่พบบ่อย

ก่อนเปลี่ยนเช็ควาล์ว ให้เช็กด้วยว่าปั๊มตัดต่อถี่เพราะถังแรงดันหรือสวิตช์แรงดันของปั๊มมีปัญหาหรือไม่ เพราะอาการคล้ายกัน

ถ้าระบบเป็นท่อขนาดใหญ่ อาคารสูง หรือมีปั๊มหลายตัว การเลือกชนิดเช็ควาล์วและการป้องกันน้ำกระแทกควรให้วิศวกรหรือผู้ออกแบบระบบประปากำหนด

ถอดล้างสวิงเช็ควาล์วอย่างไร

สวิงเช็ควาล์วที่ทำความสะอาดภายในได้มักมีฝาเกลียวด้านบน เมื่อปั๊มตัดต่อถี่หรือสงสัยว่ามีตะกอนติดลิ้น ให้ปิดปั๊มและปิดวาล์วด้านหน้าและด้านหลังก่อน ระบายแรงดันในท่อออก แล้วจึงเปิดฝาตรวจลิ้นและบ่าวาล์ว

ล้างตะกอนออกด้วยน้ำสะอาดและแปรงขนนุ่ม ไม่ควรใช้ของแข็งขูดบ่าวาล์วเพราะจะเกิดรอยที่ทำให้ปิดไม่สนิท ประกอบกลับแล้วเปิดน้ำช้า ๆ เช็กว่าไม่มีน้ำซึมที่ฝา ถ้าลิ้นหรือบ่าวาล์วสึกจนปิดไม่สนิท การเปลี่ยนตัวใหม่มักคุ้มกว่าซ่อม

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเช็ควาล์ว

เช็ควาล์วคืออะไร

เช็ควาล์วคือวาล์วกันน้ำไหลย้อน ยอมให้น้ำไหลทางเดียวตามทิศลูกศรบนตัววาล์ว และปิดเองเมื่อน้ำหยุดหรือไหลกลับ ใช้กับท่อปั๊มน้ำและท่อจ่ายน้ำทั่วไป

สวิงเช็ควาล์วติดแนวตั้งได้ไหม

สวิงเช็ควาล์วที่ผู้ผลิตกำหนดให้ติดแนวนอน ไม่ควรติดแนวตั้ง เพราะลิ้นอาจปิดไม่สนิท สวิงเช็ควาล์ว SANWA ระบุว่าติดตั้งได้เฉพาะแนวนอน ถ้าต้องติดท่อแนวตั้งให้ใช้สปริงเช็ควาล์วแทน

สวิงเช็ควาล์วกับสปริงเช็ควาล์ว เลือกแบบไหน

ท่อแนวนอนที่ต้องการให้น้ำไหลคล่องเลือกสวิงเช็ควาล์ว ส่วนท่อแนวตั้งหรือจุดที่มีเสียงน้ำกระแทกเลือกสปริงเช็ควาล์ว เพราะสปริงช่วยให้ลิ้นปิดไวกว่า

เช็ควาล์วควรติดก่อนหรือหลังปั๊ม

ติดด้านขาออกของปั๊ม เพื่อกันน้ำในท่อจ่ายไหลย้อนกลับเข้าปั๊ม ส่วนฝั่งท่อดูดที่ดูดจากบ่อ ใช้ฟุตวาล์วที่ปลายท่อ

ติดเช็ควาล์วกลับด้านจะเป็นอย่างไร

น้ำจะไหลผ่านไม่ได้ เพราะลิ้นถูกแรงดันกดปิดตลอด ก่อนติดให้ดูลูกศรบนตัววาล์วให้ชี้ไปทางเดียวกับทิศการไหล

PN16 คืออะไร

PN16 หมายถึงวาล์วออกแบบให้รับแรงดันใช้งานได้ประมาณ 16 บาร์ ซึ่งสูงกว่าแรงดันน้ำประปาในบ้านทั่วไปมาก

ขอราคาสวิงเช็ควาล์ว

ส่งขนาดท่อ ชนิดวาล์วที่ต้องการ และจำนวน มาทาง LINE @hiachet หรือโทร 02-106-9747 ราคาขึ้นกับขนาดและจำนวน ทีมงานช่วยเช็กชนิดวาล์วให้เหมาะกับตำแหน่งติดตั้งแล้วส่งใบเสนอราคาให้ ดูขนาดทั้งหมดได้ที่หมวด สวิงเช็ควาล์ว SANWA 1/2 ถึง 4 นิ้ว