มิเตอร์น้ำ มาตรวัดน้ำ อ่านยังไง เลือกขนาดไหน R80 R100 ต่างกันยังไง

เทคนิคและความรู้
มิเตอร์น้ำ มาตรวัดน้ำ อ่านยังไง เลือกขนาดไหน R80 R100 ต่างกันยังไง

อ่านมิเตอร์น้ำให้ดูตัวเลขสีดำซึ่งเป็นหน่วยลูกบาศก์เมตร (คิว) ส่วนตัวเลขหรือเข็มสีแดงคือเศษของลูกบาศก์เมตร แล้วนำเลขเดือนนี้ลบเลขเดือนก่อนจะได้ปริมาณน้ำที่ใช้ ส่วนขนาดมิเตอร์ บ้านพักอาศัยทั่วไปใช้ 1/2 นิ้ว และอาคารใหญ่หรือโรงงานเลือกขนาดตามท่อเมนและปริมาณน้ำที่ใช้จริง

บทความนี้อธิบายวิธีอ่านมาตรวัดน้ำพร้อมตัวอย่าง วิธีเช็กน้ำรั่วจากมิเตอร์ ระบบมิเตอร์แต่ละแบบ ความหมายของค่า R80 และ R100 ตารางเลือกขนาด และข้อควรรู้ในการติดตั้ง ดูรุ่นที่มีได้ที่หมวด มาตรวัดน้ำ SANWA

มาตรวัดน้ำคืออะไร

มาตรวัดน้ำหรือมิเตอร์น้ำคืออุปกรณ์วัดปริมาณน้ำที่ไหลผ่านท่อ น้ำที่ไหลผ่านจะหมุนใบพัดภายใน แล้วกลไกเฟืองจะนับรอบและแสดงผลเป็นตัวเลขบนหน้าปัด หน่วยที่ใช้ในไทยคือลูกบาศก์เมตร (m³) ซึ่ง 1 ลูกบาศก์เมตรเท่ากับ 1,000 ลิตร

มิเตอร์ที่หน้าบ้านซึ่งการประปาติดตั้งให้เป็นทรัพย์สินของการประปา ใช้คิดค่าน้ำประจำเดือน ส่วนมิเตอร์ที่ซื้อมาติดเองมักใช้เป็นมิเตอร์ย่อย เช่น แยกค่าน้ำห้องเช่า หอพัก แต่ละอาคารในโรงงาน หรือวัดน้ำที่ใช้ในระบบรดน้ำ

วิธีอ่านมิเตอร์น้ำ

  • ตัวเลขสีดำ: จำนวนลูกบาศก์เมตรเต็ม ใช้ตัวเลขนี้คิดค่าน้ำ

  • ตัวเลขหรือเข็มสีแดง: เศษของลูกบาศก์เมตร เช่น หลักร้อยลิตร สิบลิตร และลิตร ใช้ดูการใช้น้ำปริมาณน้อยหรือเช็กน้ำรั่ว

  • ตัวหมุนเล็กหรือเข็มหมุนเร็ว: มิเตอร์หลายรุ่นมีตัวหมุนเล็ก ๆ ที่หมุนทันทีเมื่อมีน้ำไหล ใช้ดูว่ามีน้ำไหลผ่านอยู่หรือไม่

ตัวอย่างการคำนวณ ให้จดเลขสีดำวันเดียวกันของทุกเดือน แล้วนำมาลบกัน การจดเองทุกเดือนช่วยให้เห็นทันทีเมื่อการใช้น้ำผิดปกติ

รายการ

ตัวเลขสีดำบนมิเตอร์

เลขที่จดเดือนก่อน

1250

เลขที่จดเดือนนี้

1268

ปริมาณน้ำที่ใช้

1268 - 1250 = 18 ลูกบาศก์เมตร (ประมาณ 18,000 ลิตร)

เช็กน้ำรั่วจากมิเตอร์น้ำ

ถ้าค่าน้ำสูงผิดปกติ ให้ปิดก๊อกและอุปกรณ์ที่ใช้น้ำทุกจุดในบ้าน รวมถึงปั๊มน้ำและเครื่องซักผ้า แล้วสังเกตตัวหมุนเล็กหรือเข็มสีแดงบนมิเตอร์ประมาณ 10-15 นาที ถ้ายังหมุนอยู่ แสดงว่ามีน้ำรั่วหลังมิเตอร์

จุดที่รั่วบ่อยคือลูกลอยชักโครก ลูกลอยถังเก็บน้ำ ข้อต่อท่อใต้ดิน และท่อที่ฝังในผนัง ถ้าหาจุดรั่วไม่เจอ ให้ปิดวาล์วทีละโซนเพื่อแยกว่ารั่วช่วงไหน

มาตรวัดน้ำมีกี่ระบบ

ระบบ

หลักการ

เหมาะกับ

เฟืองจักรชั้นเดียว (Single-jet)

น้ำพุ่งผ่านช่องเดียวไปหมุนใบพัด

บ้านพักอาศัย ห้องเช่า ขนาดเล็ก เช่น 1/2 นิ้ว

เฟืองจักรสองชั้น (Multi-jet)

น้ำแยกหลายช่องรอบใบพัด ใบพัดหมุนสม่ำเสมอกว่า

บ้าน อาคาร และจุดที่ต้องการความแม่นยำตอนน้ำไหลน้อย

ใบพัด Woltman

ใบพัดแบบกังหันอยู่ในแนวท่อ น้ำไหลผ่านได้มาก

ท่อเมนขนาดใหญ่ หมู่บ้าน อาคารสูง โรงงาน ระบบประปา

ค่า R80 R100 บนมิเตอร์น้ำคืออะไร

ค่า R คืออัตราส่วนระหว่างอัตราการไหลใช้งานต่อเนื่องกับอัตราการไหลต่ำสุดที่มิเตอร์ยังวัดได้แม่นตามเกณฑ์ ค่า R ยิ่งสูง แปลว่ามิเตอร์วัดน้ำที่ไหลช้า ๆ ได้แม่นกว่า เช่น R100 วัดการไหลน้อยได้ดีกว่า R80

ในบ้านที่มีการใช้น้ำปริมาณน้อยบ่อย ๆ เช่น ก๊อกที่เปิดหรี่ หรือชักโครกที่ซึม มิเตอร์ที่ค่า R สูงจะนับน้ำส่วนนี้ได้ครบกว่า เหมาะกับการใช้แยกค่าน้ำที่ต้องการความเป็นธรรม

เลือกขนาดมิเตอร์น้ำยังไง

ขนาดมิเตอร์ควรเท่ากับหรือสัมพันธ์กับขนาดท่อเมนที่ติดตั้ง และต้องรองรับปริมาณน้ำที่ใช้จริง มิเตอร์เล็กเกินจะทำให้น้ำไหลไม่พอและสึกเร็ว มิเตอร์ใหญ่เกินจะวัดน้ำที่ไหลน้อยได้ไม่แม่น

ขนาดมิเตอร์

ระบบที่พบบ่อย

งานที่เหมาะโดยทั่วไป

1/2 นิ้ว

เฟืองจักรชั้นเดียว / สองชั้น

บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องเช่าแต่ละห้อง

3/4 - 1 นิ้ว

เฟืองจักร

บ้านขนาดใหญ่ ร้านค้า อาคารพาณิชย์

1 1/2 - 2 นิ้ว

เฟืองจักรสองชั้น หรือ Woltman

อพาร์ตเมนต์ อาคารขนาดกลาง ท่อเมนโรงงานขนาดเล็ก

3 - 20 นิ้ว

Woltman

ท่อเมนหมู่บ้าน อาคารสูง โรงงาน ระบบประปา

มิเตอร์หลักที่ใช้คิดค่าน้ำกับการประปา ขนาดจะถูกกำหนดตอนยื่นขอใช้น้ำ ส่วนมิเตอร์ย่อยและมิเตอร์ในระบบท่อขนาดใหญ่ ควรให้วิศวกรหรือผู้ออกแบบระบบประปากำหนดขนาดตามอัตราการไหล

มาตรวัดน้ำที่มีในหมวดของ Hiachet

หมวด มาตรวัดน้ำ มีมาตรวัดน้ำยี่ห้อ SANWA ขนาด 1/2 ถึง 20 นิ้ว แยกตามระบบได้ดังนี้

รุ่น

ระบบ

ขนาด

SANWA ระบบใบพัดเฟืองจักรชั้นเดียว

เฟืองจักรชั้นเดียว

1/2 นิ้ว

SANWA GMK-H R80

เฟืองจักรสองขั้น

1/2 นิ้ว

SANWA MTKD R100

เฟืองจักรสองชั้น Multi-jet

1 1/2 นิ้ว

SANWA WPD-WPHD

ใบพัด Woltman

1 1/2, 2, 2 1/2, 3, 4, 6, 8, 10, 12, 16 และ 20 นิ้ว

มิเตอร์น้ำผิดปกติ สังเกตอย่างไร

  • เลขไม่ขยับทั้งที่ใช้น้ำ: ใบพัดอาจติดเศษตะกอน หรือกลไกเฟืองเสีย

  • หน้าปัดเป็นฝ้าหรือมีน้ำขัง: อ่านเลขยาก และอาจเป็นสัญญาณว่าซีลเสื่อม

  • ค่าน้ำพุ่งขึ้นทันทีโดยไม่ได้ใช้น้ำเพิ่ม: ให้เช็กน้ำรั่วก่อน ถ้าไม่พบรั่ว จึงสงสัยตัวมิเตอร์

  • มีน้ำซึมที่ข้อต่อสองข้างมิเตอร์: มักเกิดจากแหวนยางเสื่อม เปลี่ยนแหวนยางและขันข้อต่อใหม่

มิเตอร์หลักที่ใช้คิดค่าน้ำ ห้ามถอดหรือเปลี่ยนเอง ให้แจ้งการประปาในพื้นที่ ส่วนมิเตอร์ย่อยที่ติดเอง ถอดล้างตะกอนหรือเปลี่ยนใหม่ได้ โดยปิดวาล์วด้านหน้าก่อน

ข้อควรรู้ในการติดตั้งมิเตอร์น้ำ

  • ติดตามทิศลูกศร: ลูกศรบนตัวมิเตอร์ต้องชี้ไปทางเดียวกับทิศการไหลของน้ำ ถ้าติดกลับด้าน มิเตอร์จะนับผิดหรือไม่นับ

  • แนวการติดตั้ง: มิเตอร์เฟืองจักรส่วนใหญ่ออกแบบให้ติดแนวนอนหน้าปัดหงายขึ้น ส่วนรุ่น Woltman บางรุ่นติดได้ทั้งแนวนอนและแนวตั้ง ให้ทำตามคู่มือของรุ่นนั้น

  • ใส่วาล์วก่อนมิเตอร์: ติดบอลวาล์วไว้ด้านหน้ามิเตอร์ เพื่อปิดน้ำตอนถอดเปลี่ยนหรือซ่อม

  • ท่อตรงก่อนและหลังมิเตอร์: ไม่ควรติดชิดข้องอหรือวาล์ว เพราะน้ำที่ไหลปั่นป่วนทำให้วัดคลาดเคลื่อน ระยะท่อตรงให้ดูตามคู่มือผู้ผลิต

  • ล้างท่อก่อนติด: ท่อใหม่มักมีเศษพลาสติก ทราย หรือตะกอน ให้เปิดน้ำไล่ก่อน เพื่อไม่ให้เศษไปติดใบพัด

  • เข้าถึงง่าย: ติดในตำแหน่งที่อ่านเลขได้สะดวก มีฝาครอบกันแดดและกันกระแทก

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมิเตอร์น้ำ

มิเตอร์น้ำอ่านยังไง

ให้อ่านตัวเลขสีดำซึ่งเป็นลูกบาศก์เมตรเต็ม แล้วนำเลขเดือนนี้ลบเดือนก่อน ส่วนตัวเลขหรือเข็มสีแดงเป็นเศษของลูกบาศก์เมตร ใช้ดูการใช้น้ำปริมาณน้อย

ปิดน้ำทุกจุดแล้วมิเตอร์ยังหมุน เกิดจากอะไร

แสดงว่ามีน้ำรั่วหลังมิเตอร์ จุดที่พบบ่อยคือลูกลอยชักโครก ลูกลอยถังเก็บน้ำ และท่อใต้ดิน ให้ปิดวาล์วทีละโซนเพื่อหาช่วงที่รั่ว

บ้านทั่วไปใช้มิเตอร์น้ำขนาดเท่าไร

บ้านพักอาศัยทั่วไปใช้มิเตอร์ขนาด 1/2 นิ้ว ส่วนบ้านใหญ่หรือร้านค้าที่ใช้น้ำมากอาจใช้ 3/4 ถึง 1 นิ้ว ตามขนาดท่อเมน

R80 กับ R100 ต่างกันอย่างไร

R100 วัดน้ำที่ไหลช้า ๆ ได้แม่นกว่า R80 ค่า R ยิ่งสูงยิ่งนับน้ำปริมาณน้อยได้ครบ เหมาะกับการแยกค่าน้ำที่ต้องการความแม่นยำ

ติดมิเตอร์น้ำแยกห้องเช่าเองได้ไหม

ทำได้ในท่อภายในอาคารหลังมิเตอร์หลักของการประปา โดยติดมิเตอร์ย่อยแยกแต่ละห้อง และควรใช้รุ่นเดียวกันทุกห้องเพื่อให้การวัดใกล้เคียงกัน

มิเตอร์ใบพัด Woltman ต่างจากเฟืองจักรอย่างไร

Woltman ใช้ใบพัดกังหันในแนวท่อ น้ำไหลผ่านได้มาก เหมาะกับท่อใหญ่ตั้งแต่ประมาณ 1 1/2 นิ้วขึ้นไป ส่วนเฟืองจักรเหมาะกับท่อเล็กและวัดน้ำไหลน้อยได้ดีกว่า

ขอราคามาตรวัดน้ำ

ส่งขนาดท่อ ระบบที่ต้องการ งานที่จะใช้ และจำนวน มาทาง LINE @hiachet หรือโทร 02-106-9747 ราคาขึ้นกับระบบ ขนาด และจำนวน ทีมงานช่วยเช็กรุ่นให้ตรงกับท่อและงาน แล้วส่งใบเสนอราคาให้ ดูรุ่นทั้งหมดได้ที่หมวด มาตรวัดน้ำ SANWA 1/2 ถึง 20 นิ้ว

  • มิเตอร์น้ำ
  • มาตรวัดน้ำ
  • มาตรน้ำ
  • วิธีอ่านมิเตอร์น้ำ
  • SANWA

แชร์บทความนี้

FacebookX
LINE