สีสายไฟ แต่ละสีคืออะไร น้ำตาล ดำ เทา ฟ้า เขียวเหลือง ตาม มอก. 11-2553

สีสายไฟตามมาตรฐาน มอก. 11-2553 ซึ่งอ้างอิงรหัสสีของ IEC กำหนดว่า สายเฟส (L) ใช้สีน้ำตาล ถ้าเป็นระบบ 3 เฟส ใช้สีน้ำตาล ดำ และเทา สำหรับเฟส L1 L2 L3 ตามลำดับ สายนิวทรัล (N) ใช้สีฟ้า และสายดิน (PE) ใช้สีเขียวแถบเหลือง สีอื่นอย่างขาวหรือแดงไม่อยู่ในรหัสสีชุดนี้ บ้านที่เดินสายไว้นานหรือช่างเลือกสีเองจึงต้องวัดไฟก่อนทุกครั้ง ห้ามดูสีอย่างเดียว

บทความนี้สรุปตารางสีสายไฟแต่ละสี สายไฟ 2 แกน 3 แกน 4 แกน 5 แกนมีสีอะไรบ้าง คำตอบของคำถามยอดนิยมอย่าง "สายไฟสีดำ สีขาว ขั้วอะไร" และวิธีเลือกสีสายให้ถูกตอนเดินสายใหม่ ดูสายไฟที่ร้านมีได้ในหมวด สายไฟ THW VAF VCT NYY

ตารางสีสายไฟตามมาตรฐาน มอก. 11-2553

มาตรฐานสายไฟฉบับปี 2553 ปรับรหัสสีให้ตรงกับสากล ช่างทั่วโลกจึงอ่านสีแบบเดียวกัน หลักจำง่าย ๆ คือ ฟ้าเป็นนิวทรัล เขียวแถบเหลืองเป็นดิน ที่เหลือให้ถือว่าเป็นสายที่มีไฟ

สายไฟ 2 แกน 3 แกน 4 แกน 5 แกน มีสีอะไรบ้าง

สายหลายแกนอย่าง VAF, VCT และ NYY ที่ผลิตตามมาตรฐานใหม่ จะเรียงสีแกนตามจำนวนแกนดังนี้ ซึ่งช่วยให้รู้ว่าสายไหนเป็นเฟส นิวทรัล หรือดิน โดยไม่ต้องเดา

สายแกนเดี่ยวอย่าง THW มีหลายสีให้เลือก ช่างจะใช้สีกำหนดหน้าที่ของแต่ละเส้นเอง ถ้าเดินสายใหม่ควรเลือกสีให้ตรงกับตารางด้านบน ส่วนสายรุ่นเก่าหรือสายที่ผลิตตามมาตรฐานอื่น สีแกนอาจไม่ตรงกับตารางนี้ ให้ดูสเปกที่ผู้ผลิตระบุบนสายหรือในแคตตาล็อกก่อนใช้งาน

สายไฟสีดำ สีขาว ขั้วอะไร

สายสีดำ ตามมาตรฐานใหม่คือสายเฟส L2 ในระบบ 3 เฟส ส่วนในบ้าน 1 เฟสที่เดินสาย THW แกนเดี่ยว ช่างบางคนใช้สีดำเป็นสายเฟส จึงควรถือว่าสายดำเป็นสายที่มีไฟไว้ก่อน

สายสีขาว ไม่อยู่ในรหัสสีตามมาตรฐานใหม่ ถ้าเจอในบ้านเก่าหรือในสายที่ช่างเลือกสีเอง อาจเป็นได้ทั้งสายเฟสและสายนิวทรัล ห้ามเดาจากสี ต้องปิดเบรกเกอร์แล้ววัดด้วยไขควงวัดไฟหรือมัลติมิเตอร์ก่อนแตะสายทุกครั้ง

สายไฟสีน้ำตาลคือสายอะไร

สายสีน้ำตาลคือสายเฟส (L) ซึ่งเป็นสายที่มีแรงดันไฟ ในระบบ 1 เฟสใช้สีน้ำตาลเป็นสายเฟสหลัก ในระบบ 3 เฟสสีน้ำตาลคือ L1 สายนี้ต้องต่อผ่านเบรกเกอร์และสวิตช์ ห้ามต่อสลับกับสายนิวทรัลสีฟ้า เพราะเมื่อปิดสวิตช์แล้วขั้วหลอดหรือเต้ารับจะยังมีไฟค้างอยู่

บ้านเก่า สีสายไฟไม่ตรงมาตรฐานใหม่ ทำยังไง

ก่อนมาตรฐานฉบับปี 2553 สายไฟในไทยใช้รหัสสีต่างจากปัจจุบัน และงานเดินสายแกนเดี่ยวหลายงานใช้สีตามที่มีหน้างาน บ้านเก่าจึงมักเจอสีที่ไม่ตรงตาราง ข้อปฏิบัติที่ปลอดภัยคือ

• ปิดเบรกเกอร์ของวงจรนั้นก่อน แล้ววัดว่าสายไหนมีไฟจริง

• ทำเครื่องหมายปลายสายด้วยเทปสีตามหน้าที่ เช่น น้ำตาลสำหรับเฟส ฟ้าสำหรับนิวทรัล

• จดหรือติดป้ายที่ตู้ไฟว่าวงจรไหนเดินสายสีอะไร ช่างคนต่อไปจะทำงานได้ปลอดภัยขึ้น

• ถ้าปรับปรุงทั้งวงจร ควรเปลี่ยนเป็นสายที่สีตรงมาตรฐานใหม่และเพิ่มสายดินไปพร้อมกัน

เดินสายใหม่ เลือกสีสายไฟยังไง

• ใช้รหัสสีเดียวกันทั้งบ้าน: เฟสสีน้ำตาล นิวทรัลสีฟ้า ดินสีเขียวแถบเหลือง ไม่สลับไปมาระหว่างห้อง

• สายดินใช้สีเขียวแถบเหลืองเท่านั้น: และห้ามนำสายสีเขียวแถบเหลืองไปใช้เป็นสายเฟสหรือนิวทรัลเด็ดขาด

• เลือกชนิดสายให้ตรงงาน: เดินในท่อใช้สายแกนเดี่ยว THW เดินตีกิ๊บในบ้านใช้ VAF หรือ VAF-G งานฝังดินใช้ NYY หรือร้อยท่อ

• เลือกขนาดสายตามกระแส: ขนาดสายต้องสัมพันธ์กับขนาดเบรกเกอร์ของวงจร ไม่ใช่เลือกจากสีหรือราคา

• ต่อสายดินให้ครบ: สายดินต้องต่อถึงหลักดินผ่านอุปกรณ์ระบบกราวด์ที่ติดตั้งถูกวิธี

งานไฟฟ้าทุกงาน ทั้งต่อสาย เปลี่ยนสาย และต่อเต้ารับ ควรให้ช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตหรือผ่านการรับรองฝีมือเป็นผู้ทำ และปิดเบรกเกอร์ก่อนทำงานทุกครั้ง การต่อสายผิดสีอาจทำให้ไฟดูด ไฟช็อต หรือเครื่องตัดไฟรั่วไม่ทำงาน

คำถามที่พบบ่อย

สายไฟสีน้ำตาลคือสายอะไร

สายสีน้ำตาลคือสายเฟส (L) ที่มีแรงดันไฟ ตามมาตรฐาน มอก. 11-2553 ระบบ 3 เฟสใช้สีน้ำตาลเป็นเฟส L1 ส่วนระบบ 1 เฟสใช้เป็นสายเฟสหลักที่ต่อผ่านเบรกเกอร์และสวิตช์

สายไฟสีดำ ขาว ขั้วอะไร

ตามมาตรฐานใหม่ สายสีดำคือสายเฟส L2 ส่วนสายสีขาวไม่อยู่ในรหัสสีมาตรฐาน ถ้าเจอสายสีขาวหรือสีที่ไม่ตรงตาราง ต้องวัดไฟก่อนทุกครั้ง เพราะอาจเป็นได้ทั้งสายเฟสและนิวทรัล

สายไฟสีฟ้าคือสายนิวทรัลใช่ไหม

ใช่ สายสีฟ้าคือสายนิวทรัล (N) ตามมาตรฐานใหม่ แม้แรงดันเทียบดินจะต่ำ แต่สายนิวทรัลยังมีกระแสไหลขณะใช้งาน จึงห้ามจับขณะวงจรทำงาน

สายดินใช้สีอะไร

สายดินใช้สีเขียวแถบเหลือง สายสีนี้มีไว้สำหรับต่อลงดินเท่านั้น ห้ามใช้เป็นสายเฟสหรือนิวทรัล และควรต่อถึงหลักดินที่ติดตั้งถูกวิธี

สายไฟ 4 คอ มีสีอะไรบ้าง

สายไฟ 4 แกนสำหรับระบบ 3 เฟสมีสีน้ำตาล ดำ เทา และฟ้า สามสีแรกเป็นเฟส L1 L2 L3 ส่วนสีฟ้าเป็นนิวทรัล ถ้าเป็นสาย 5 แกนจะเพิ่มสายดินสีเขียวแถบเหลือง

ใช้สายสีอื่นแทนสายดินได้ไหม

ไม่ควรทำ สายดินควรเป็นสีเขียวแถบเหลืองเท่านั้น เพื่อให้ทุกคนที่มาซ่อมรู้ทันทีว่าเป็นสายดิน การใช้สีอื่นแทนเพิ่มความเสี่ยงต่อสายผิดตอนซ่อมบำรุง

บ้านเก่าสีสายไฟไม่ตรงมาตรฐาน ต้องเปลี่ยนไหม

ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทันทีถ้าสายยังอยู่ในสภาพดี แต่ควรวัดและทำเครื่องหมายสีที่ปลายสาย ถ้าสายเสื่อม ฉนวนกรอบ หรือไม่มีสายดิน ควรให้ช่างไฟฟ้าตรวจและเปลี่ยนทั้งวงจร

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

• สายไฟทุกชนิดในหมวดสายไฟ

• สายไฟ THW Thai Yazaki สายแกนเดี่ยวสำหรับร้อยท่อ

• สายไฟ VAF-G 2 แกนมีกราวด์ Thai Yazaki

• สายไฟ VCT 450/750V Thai Yazaki

• สายไฟ NYY-G มีกราวด์ Thai Yazaki

• เทปพันสายไฟ สำหรับทำเครื่องหมายสีปลายสาย

ขอราคาสายไฟ

ส่งชนิดสาย ขนาด จำนวนแกน และความยาวที่ต้องการทาง LINE @hiachet หรือโทร 02-106-9747 ราคาขึ้นกับชนิดสาย ขนาดตัวนำ ยี่ห้อ และจำนวนที่สั่ง ถ้ายังไม่แน่ใจว่าต้องใช้สายแบบไหน ส่งรายละเอียดงานมาให้ทีมงานช่วยดูได้ ดูสินค้าเพิ่มได้ในหมวด สายไฟ