สปริงเกอร์ กับ มินิสปริงเกอร์ ต่างกันยังไง เลือกแบบไหนดี

คำตอบสั้น: สปริงเกอร์ให้น้ำปริมาณมาก รัศมีกว้าง เหมาะกับสนามหญ้า แปลงผักแปลงใหญ่ และพืชไร่ที่ต้องการให้น้ำทั่วพื้นที่ ส่วนมินิสปริงเกอร์ให้น้ำน้อยกว่าในวงแคบรอบโคนต้น ใช้แรงดันต่ำกว่า เหมาะกับสวนไม้ผลที่ปลูกเป็นต้นและต้องการประหยัดน้ำ ถ้าปั๊มเล็กแต่ต้นไม้เยอะ มินิสปริงเกอร์มักเป็นตัวเลือกที่เปิดได้พร้อมกันหลายหัวกว่า

บทความนี้ไม่ได้แนะนำหัวทีละรุ่น (ดูได้ใน วิธีเลือกซื้อสปริงเกอร์ และ วิธีเลือกมินิสปริงเกอร์) แต่เทียบสองแบบนี้ด้วยตัวเลข เพื่อให้ตัดสินใจได้ว่าสวนของคุณควรใช้แบบไหน และใช้ร่วมกันได้อย่างไร

ตารางเทียบ สปริงเกอร์ กับ มินิสปริงเกอร์

ตัวเลขด้านล่างเป็นค่าจากแคตตาล็อกผู้ผลิต (กนกโปรดักส์ ยี่ห้อไชโย แชมป์) ผลจริงขึ้นกับแรงดันน้ำ ขนาดท่อ และความยาวท่อที่หน้างาน

สปริงเกอร์ กับ มินิสปริงเกอร์ ต่างกันตรงไหนบ้าง

ต่างกันหลัก ๆ 3 เรื่อง คือ ปริมาณน้ำต่อหัว รัศมี และแรงดันที่ต้องใช้ สามเรื่องนี้ผูกกันหมด หัวที่ให้น้ำมากและพุ่งไกลต้องการน้ำและแรงดันจากปั๊มมากตามไปด้วย

ตัวอย่างจากแคตตาล็อกผู้ผลิต:

• สปริงเกอร์ใบสแตนเลส 550–950 ลิตร/ชั่วโมง รัศมี 2–4 เมตร แรงดัน 0.5–3 บาร์
• สปริงเกอร์ใบทูเวย์ 450–950 ลิตร/ชั่วโมง รัศมี 4–7 เมตร
• สปริงเกอร์สายฝน 3 in 1 280–460 ลิตร/ชั่วโมง รัศมี 2.5–5 เมตร
• มินิสปริงเกอร์ใบ D (น้ำละเอียด) 60–120 ลิตร/ชั่วโมง รัศมี 1–1.5 เมตร
• มินิสปริงเกอร์ใบ C (น้ำพุ่งไกล) 80–170 ลิตร/ชั่วโมง รัศมี 2–6 เมตร
• มินิสปริงเกอร์ 2 in 1 80–160 ลิตร/ชั่วโมง รัศมี 2–4.5 เมตร

จะเห็นว่าสปริงเกอร์หนึ่งหัวใช้น้ำเท่ากับมินิสปริงเกอร์ราว 4–8 หัว นี่คือเหตุผลที่สวนผลไม้ซึ่งมีต้นจำนวนมากนิยมมินิสปริงเกอร์ ส่วนสนามหญ้าที่ต้องการให้น้ำทั่วพื้นที่ใช้สปริงเกอร์จะวางหัวได้น้อยกว่า

ปลูกพืชแบบไหน ควรใช้สปริงเกอร์ หรือ มินิสปริงเกอร์

ให้ดูว่าพืชต้องการน้ำ "ทั่วพื้นที่" หรือ "เฉพาะรอบโคน"

• ต้องการน้ำทั่วพื้นที่ เช่น สนามหญ้า ผักใบที่ปลูกเต็มแปลง พืชไร่ ข้าวโพดหวาน ใช้ สปริงเกอร์ วางหัวให้วงน้ำซ้อนกันเล็กน้อยเพื่อไม่ให้มีจุดแห้ง
• ต้องการน้ำเฉพาะรอบโคน เช่น ไม้ผลที่ปลูกระยะ 6–10 เมตร ใช้ มินิสปริงเกอร์ ต้นละ 1 หัว หรือ 2 หัวสำหรับต้นใหญ่ เลือกรัศมีให้ครอบคลุมทรงพุ่ม
• ต้นกล้า ไม้ในกระถาง โรงเรือน ใช้มินิสปริงเกอร์น้ำละเอียด หรือ หัวพ่นหมอก เพื่อไม่ให้น้ำกระแทกต้นอ่อน
• ไม้ผลที่ต้องการประหยัดน้ำมาก ๆ หรือพื้นที่น้ำน้อย พิจารณา ระบบน้ำหยด (อ่านเพิ่ม วิธีเลือกหัวน้ำหยด)

ปั๊มน้ำเล็ก ควรเลือกแบบไหน

ถ้าปั๊มมีกำลังจำกัด มินิสปริงเกอร์มักเปิดได้พร้อมกันหลายจุดกว่า วิธีเช็กคร่าว ๆ คือ

1. ดูปริมาณน้ำที่ปั๊มส่งได้จริงที่แรงดันใช้งาน (ลิตร/ชั่วโมง) จากป้ายหรือคู่มือปั๊ม
2. หารด้วยปริมาณน้ำต่อหัวของรุ่นที่เลือก จะได้จำนวนหัวที่เปิดพร้อมกันได้ต่อ 1 โซน
3. ถ้าจำนวนต้นมากกว่าที่ปั๊มรับได้ ให้แบ่งโซน แล้วใช้ วาล์วเกษตร เปิดทีละโซน

ตัวอย่างการคิด: ถ้าปั๊มส่งน้ำได้ 3,000 ลิตร/ชั่วโมง ที่แรงดันใช้งาน และเลือกมินิสปริงเกอร์ที่ให้น้ำราว 120 ลิตร/ชั่วโมง จะเปิดได้ประมาณ 25 หัวต่อโซน แต่ถ้าเลือกสปริงเกอร์ที่ให้น้ำราว 750 ลิตร/ชั่วโมง จะเปิดได้ราว 4 หัว (ตัวเลขนี้ยังไม่หักแรงเสียดทานในท่อ ควรเผื่อไว้)

ใช้สปริงเกอร์ กับ มินิสปริงเกอร์ ในระบบเดียวกันได้ไหม

ได้ แต่ควร แยกโซน เพราะสองแบบใช้ปริมาณน้ำต่างกันมาก ถ้าอยู่สายเดียวกัน หัวสปริงเกอร์จะดึงน้ำไปเกือบหมด มินิสปริงเกอร์ปลายสายจะเบา ตัวอย่างที่พบบ่อยคือ สนามหญ้าหน้าบ้านใช้สปริงเกอร์โซนหนึ่ง สวนไม้ผลด้านหลังใช้มินิสปริงเกอร์อีกโซน แต่ละโซนมีวาล์วเปิดปิดของตัวเอง

ทั้งสองแบบต่อเข้า ท่อ PE เกษตร ได้ ใช้ ข้อต่อ PE เกษตร แยกสาย ขั้นตอนเจาะท่อและต่อหัวดูได้ใน วิธีต่อสปริงเกอร์กับท่อ PE

เรื่องที่มักเข้าใจผิดเวลาเลือก

• "หัวใหญ่ดีกว่าเสมอ" ไม่จริงสำหรับไม้ผล น้ำที่ตกนอกทรงพุ่มเป็นน้ำที่เสียเปล่าและทำให้วัชพืชขึ้น
• "มินิสปริงเกอร์เปิดได้ไม่จำกัดหัว" ยังต้องคิดจากปริมาณน้ำของปั๊มและขนาดท่อเหมือนกัน
• "ไม่ต้องใส่กรอง" รูของมินิสปริงเกอร์เล็ก อุดตันง่ายกว่า ควรมี กรองเกษตร หลังปั๊มทุกระบบ
• "รัศมีตามแคตตาล็อกได้ทุกที่" รัศมีเป็นช่วงที่ขึ้นกับแรงดัน หัวปลายสายยาวมักได้รัศมีต่ำกว่าหัวต้นสาย

สรุปเลือกแบบไหน

• สนามหญ้า แปลงผักเต็มแปลง พืชไร่ → สปริงเกอร์ รัศมี 2–7 เมตร
• สวนไม้ผลปลูกเป็นต้น ต้องการประหยัดน้ำ → มินิสปริงเกอร์ ต้นละ 1–2 หัว
• ต้นกล้า โรงเรือน → มินิสปริงเกอร์น้ำละเอียด หรือ หัวพ่นหมอก
• ปั๊มเล็ก ต้นเยอะ → มินิสปริงเกอร์ แบ่งโซนด้วย วาล์วเกษตร
• ใช้สองแบบในพื้นที่เดียว → แยกโซน ห้ามต่อสายเดียวกัน

ส่งขนาดพื้นที่ ชนิดพืช ระยะปลูก และรุ่นปั๊มมาทาง LINE @hiachet ทีมงานเฮียเชษฐช่วยจัดรายการหัวจ่าย ท่อ และข้อต่อให้ครบชุดในใบเสนอราคาเดียว ดูสินค้าทั้งหมดได้ที่ ระบบน้ำเกษตร

คำถามที่พบบ่อย

สปริงเกอร์กับมินิสปริงเกอร์ อะไรประหยัดน้ำกว่า

มินิสปริงเกอร์ใช้น้ำต่อหัวน้อยกว่า ราว 50–180 ลิตร/ชั่วโมง เทียบกับสปริงเกอร์ทั่วไปราว 280–950 ลิตร/ชั่วโมง (ค่าจากแคตตาล็อกผู้ผลิต) และน้ำตกเฉพาะรอบโคนต้น จึงเหมาะกับสวนที่น้ำจำกัด

มินิสปริงเกอร์ 360 องศา กับแบบครึ่งวง ต่างกันอย่างไร

แบบ 360 องศาให้น้ำรอบตัว เหมาะกับต้นที่อยู่กลางแปลง แบบครึ่งวงหรือ 180 องศาใช้กับต้นริมแปลงหรือชิดกำแพง เพื่อไม่ให้น้ำออกนอกพื้นที่

หัวสปริงเกอร์ 4 หุน กับ 6 หุน ต่างกันอย่างไร

4 หุนคือเกลียว 1/2 นิ้ว ส่วน 6 หุนคือ 3/4 นิ้ว เป็นขนาดเกลียวสำหรับต่อเข้าท่อหรือข้อต่อ ไม่ได้บอกปริมาณน้ำโดยตรง หลายรุ่นเป็นเกลียวในที่ใส่ได้ทั้งสองขนาด

ต้นทุเรียนต้นใหญ่ใช้มินิสปริงเกอร์ได้ไหม

ได้ เลือกรุ่นที่รัศมีครอบคลุมทรงพุ่ม หรือใช้ 2 หัวต่อต้น สิ่งสำคัญคือคำนวณจำนวนหัวต่อโซนให้ไม่เกินปริมาณน้ำที่ปั๊มส่งได้

ต่อสปริงเกอร์เข้าท่อ PE ขนาดเท่าไร

หัวแบบสวมท่อ PE ส่วนใหญ่รองรับ 16–20 มม. และ 25 มม. ส่วนท่อเมนเลือกตามจำนวนหัวที่เปิดพร้อมกัน ดูวิธีคิดได้ใน ขนาดท่อ PE เกษตร เทียบหุน นิ้ว และ รู้จักท่อ PE